Savage Architecture + Freeport – The archive as urban catalyst

24.05 > 16.09.2017

Openingsuren :
Dinsdag > zondag | 10:30 > 18:00


Savage Architecture

Gian Piero Frassinelli
2A+P/A
Curator: Davide Sacconi


Freeport – The Archive as Urban Catalyst
Love di Marco

Categorie:

Productbeschrijving

 

De architectuurvoorstellen, teksten en beelddocumenten in deze dubbele tentoonstelling vertegenwoordigen verschillende verhalen en tijdslijnen. Savage Architecture beschrijft aan de hand van profetische teksten en architectuurprojecten een bijna 50 jaar oude werkwijze (1968-2015). Freeport – The Archive as Urban Catalyst laat daarentegen de ontwikkeling zien van een reflectie in het kader van één academisch jaar.

Gian-Piero Frassinelli’s benadering vindt zijn oorsprong in zijn afstudeerproject in Firenze in 1968 en bracht hem recent tot een hoogtepunt met het ontwerp van twee architectuurvoorstellen in samenwerking met 2A+P/A. Het betreft een synthetische casusstudie die gestalte wil geven aan een kritische evaluatie van de fundamentele verhouding tussen mens en architectuur. Die twee projecten vertonen overeenkomsten met het project dat Love di Marco ontwikkelde: het principe van een archief als museumdisplay. Tegen deze achtergrond staan beide tentoonstellingen stil bij de bewaring van het geheugen en de constructie van collectieve verhalen.

Op een museaal en historisch gezien heel ongebruikelijke manier legt elk van deze projecten een rechtstreeks verband met een hele reeks (kunst)voorwerpen uit een verzameling. De bemiddeling door de curator valt weg, met als gevolg een drastische verandering van de verhaallijn en van de ervaring door het publiek. Enerzijds handelen die projecten over de verdwijning van de canonieke rol van de bemiddeling.

Anderzijds doet de merkwaardige architecturale vorm van de projecten (pakhuizen in plaats van musea) vragen rijzen over de iconische representatie en de symbolische dimensie van het begrip museum (als innerlijke ervaring en als fysieke aanwezigheid in de omringende omgeving). Anders dan bij de White Cube (een neutrale binnenopstelling met het oog op een klinische presentatie van de kunstwerken) en in tegenstelling tot Architectural Gesture (sterke aanwezigheid van een iconisch voorwerp in het stadsbeeld – cfr het Bilbao effect), ontvouwen beide projecten een infrastructurele logica ten dienste van een ruwe ontdekking en intieme ervaring van de geschiedenis, de cultuur en de kunst.


Freeport – The archive as urban catalyst
Project by Love Di Marco

Savage Architecture
Gian Piero Frassinelli (Superstudio)
Gianfranco Bombaci and Matteo Costanzo (2A+P/A)
Davide Sacconi (curator)

 

Savage Architecture is een reis naar de oorsprong van de relatie tussen mens en architectuur, in vier afleveringen. Het traject vertrekt van Frassinelli’s ongepubliceerde afstudeerscriptie voor een onderzoekscentrum in de antropologie (1968), het staat stil bij de dystopische en veelzeggende scenario’s van The Twelve Ideal Cities (1972) en bereikt een hoogtepunt met Frassinelli’s recente samenwerkingsprojecten met 2A+P/A voor het Etnografisch Museum van Boedapest (2014) en voor het Central Archive of Human Cultures (2015).

Deze 50 jaar lange reis langs verschillende experimenten legt de fundamenten bloot van een alternatief project voor het hedendaagse blinde geloof in de economische en technologische rede. Die antropologische kijk mondt uit in een ‘wilde architectuur’, die weigert de rede te laten zegevieren over de macht van de symbolische, dierlijke, vitale en dus politieke dimensie van de mens.

Een ‘wilde architectuur’ verwerpt het gedomesticeerde aspect van de mens en geeft de voorkeur aan zijn oorspronkelijke primitieve dimensie, zodat hij, bevrijd van het juk van de vooruitgang, de vrijheid van de barbaar, de wijsheid van de voorouder en de collectieve aard van het architecturale bewustzijn kan terugvinden.

Savage Architecture is in wezen de uitkomst van een onderzoek naar de spanningen tussen begrippen als controle en vrijheid, verhalen en technologie, individuele meningsuiting en collectieve rituelen. Vanuit een bewustzijn dat geweld eigen is aan menselijke relaties laat de tentoonstelling vormen, mechanismen en verhalen zien die de onontkoombare dichotomie van de mens belichten.

De recente samenwerking van Gian Piero Frassinelli (één van de oprichters van het Florentijnse collectief Superstudio) en 2A+P/A (een in Rome gebaseerde architectuurpraktijk) blazen nieuw leven in een oud maar enigszins vergeten debat over de relatie tussen architectuur en antropologie. Door afstand te nemen van een historisch of wetenschappelijk perspectief en het standpunt van het project in te nemen, reconstrueert de tentoonstelling Savage Architecture de ontstaansgeschiedenis van het ethos dat aan de basis van zo’n samenwerking ligt.

 

Freeport – The Archive as Urban Catalyst is een project dat Love Di Marco ontwikkelde tijdens het academiejaar 2015-16 aan de Architectural Association School of Architecture in Londen, onder leiding van Peter Swinnen en Flavien Menu – Unit Intermediate 13.

Het Europese archief was voorheen een cultureel en politiek symbool, dat centraal lag en toegankelijk was voor het publiek. Nu is het een private aangelegenheid geworden, die zich achter blinde gevels aan de rand van onze steden verschuilt. Het toppunt van die ontwikkeling is de typologie van de Freeport, een taksvrije zone. Freeports vormen een netwerk van belastingparadijzen waar de allerrijksten hun kunstvoorwerpen en andere waardevolle bezittingen ongezien kunnen opslaan. Zulke oorden hebben macht voor winst ingeruild en zijn letterlijk Europese vrijhavens, die zich onttrekken aan zowel de financiële realiteit als de fysieke context.

Zou het niet de moeite lonen de passieve en brutale economische logica van de Freeports door een sociaal prisma te bekijken en te proberen hun archiefpotentieel in te zetten als katalysator voor verandering en vernieuwing van onze armlastige publieke culturele infrastructuren, die gebukt gaan onder de gevolgen van een wereldwijde economische crisis?

De inrichting van een Freeport in een stad kan een win-win partnership opleveren, wanneer de ontstane nieuwe economische dynamiek wordt ingezet voor het openbaar nut. De bestaande stedelijke infrastructuren bieden dan op hun beurt een ideaal platform voor het tentoonstellen van het archiefmateriaal, waardoor het nog in waarde toeneemt. In dit perspectief kijkt de architect verder dan de pure ontwerpaspecten en wordt hij de facilitator van een onorthodox – want sociaal noch liberaal – partnership dat toch heel productief kan blijken.

Brussel, een stad die haar collecties moderne kunst al bijna een decennium gegijzeld weet, is het perfecte proefterrein voor zo’n experiment.